Keret na MFO

Etgar Keret będzie jednym z gości tegorocznego finału Międzynarodowego Festiwalu Opowiadania (Wrocław, 11-17.10.2010).

Urodzony w Tel Avivie w 1967 roku Etgar Keret uznawany jest za mistrza krótkiej formy i najpopularniejszego pisarza w swoim kraju. Obecnie wykładowca Wyższej Szkoły Filmowej w Tel Awiwie, jest również dziennikarzem i scenarzystą. Nazywany przez krytyków „izraelskim Quentinem Tarantino”, współtworzy musicale, filmy telewizyjne, programy satyryczne oraz komiksy. Publikuje regularnie w The New York Times, Le Monde, The Guardian, The Paris Review, Zoetrope, a także w Gazecie Wyborczej. Na podstawie jego opowiadań nakręcono ponad 40 krótkometrażowych filmów, z których jeden zdobył nagrodę Amerykańskiego MTV. Jego książki przełożono na 29 języków i wydano w 34 krajach, m.in. po koreańsku i arabsku. Kilkukrotny laureat izrealskich nagród Book Publishers Association`s Platinum I Ministry of Culture`s Cinema Prize oraz Jewish Quarterly Wingate Prize (Wlk. Brytania 2008) oraz St Petersburg Public Library`s Foreign Favorite Award (Rosja, 2010); finalista prestiżowej nagrody Frank O`Connor Short Story Collection Prize (2007). Nakręcony wspólnie z żoną film Meduzy otrzymał Złotą Kamerę na festiwalu w Cannes. W lipcu 2010 roku Keret został odznaczony francuskim orderem „Książę Sztuk”. W Polsce ukazało się sześć zbiorów opowiadań Kereta: Gaza blues (2000), Pizzeria „Kamikaze” (2001), Osiem procent z niczego (2006), Rury (2007), Tęskniąc za Kissingerem (2008), Kolonie Knellera (2009).

Zachar Prilepin jesienią we Wrocławiu

Zachar Prilepin (Rosja) będzie jednym z zagranicznych gości piątej edycji Międzynarodowego Festiwalu Opowiadania, który odbędzie się na początku października we Wrocławiu. Jego prawdziwe nazwisko: Jewgienij Nikołajewicz Ławliński, urodził się w 1975 roku w okolicach Riazania. Z wykształcenia filolog, absolwent wydziału filologicznego uniwersytetu stanowego w Niżnym Nowogrodzie, z zawodu dziennikarz i pisarz, pracuje obecnie jako redaktor Novaya Gazeta. Mieszka w Niżnym Nowogrodzie z żoną i trójką dzieci. Opublikował trzy powieści: „Patologie” (2005), „Sańkja” (2006) i „Grzech” (2007, „powieść w opowiadaniach z fragmentami poetyckimi”), opowiadania i wiersze. Jest laureatem wielu prestiżowych nagród, w tym Rosyjskiej Nagrody Literackiej “Bestseller Narodowy 2008″ za powieść “Grzech”. Za „Sańkję” otrzymał nagrodę Jasnej Polany oraz tytuł najlepszej powieści obcojęzycznej w Chinach. Była ona także nominowana do nagrody “Rosyjskiego Bookera” i nagrody “Evrika” w 2006 roku. Mieszka w Niżnym Nowogrodzie.

Zakhar Prilepin: Born in 1975 under his real name of Yevgeniy Nikolayevich Lavlinsky, Zakhar Prilepin grew up in a small village, Ilinka Skaponskovo, in Ryazan Province. After finishing at the Philology Department of Nizhni Novgorod State University he worked as a security guard and a journalist. Fragments from Prilepin’s debut work, ‘Патологии’ (‘Pathology’) were first published in 2003. He was two time finalist for the National Bestseller Award (2005 and 2006) and finalist for the Russian Booker Prize in 2006. His second novel, ‘Санькя’ (‘Cankya’) received the all-China International Literature Prize for “Best Foreign Novel of the Year”. Though his most recent work ‘Грех’ (‘Sin’) describes itself as a novel in short stories, the work also includes sections of poetry. In 2008, ‘Грех’ won the Russian National Bestseller Award. He lives in Nizhni Novgorod with his wife and three children where he edits the Nizhni Novgorod edition of Novaya Gazeta. Although there are French, Latvian, Czech and Chinese editions of his works, he has never been translated into English.

Wizyta Felicitas

Na październikowy finał Międzynarodowego Festiwalu Opowiadania przyjeżdza jedna z najciekawszych niemieckich prozaiczek współczesnych – Felicitas Hoppe, autorka między innymi wydanego w tym roku przez Czarne zbioru opowiadań “Piknik fryzjerów”. Więcej o autorce na http://opowiadanie.com.pl/?cat=5.

Dina Rubina na OPO.5

Jednym z gości październikowego finału piątej edycji Międzynarodowego Festiwalu Opowiadania będzie Dina Rubina.

Urodzona w Taszkencie w 1953 roku, zadebiutowała w wieku 16 lat w młodzieżowym czasopiśmie literackim “Juność”, a mając 25 lat, została członkiem Związku Pisarzy. Prawdziwą sławę pisarka uzyskała jednak w latach dziewięćdziesiątych, już na emigracji w Izraelu, gdzie obecnie mieszka. Jest w tej chwili jedną z najbardziej znanych autorek piszących po rosyjsku i laureatką kilku izraelskich nagród literackich. Jej książki przetłumaczono na 20 języków, a sama pisarka doczekała się monografii autorstwa Joanny Mianowskiej „Dina Rubina – wczoraj i dziś” (Wydawnictwo Adam Marszałek). Na ekranach Moskwy gości właśnie film „Lubka” na podstawie powieści Diny Rubinej (powstały jeszcze dwie ekranizacje – „Podwójne nazwisko” i „Na Górnej Masłowce”), a „Syndykat”, który autorka promowała w zeszłym roku w USA, został nominowany do rosyjskiego odpowiednika Nagrody Bookera. „Syndykat”, tak jak wcześniej „Oto idzie Mesjasz!”, też nominowana do tej nagrody, został uznany za zbyt skandalizującą i kontrowersyjną, a nawet obrazoburczą powieść. „Oto idzie Mesjasz!”, stała się głośna dzięki jej szerokiemu społecznemu wydźwiękowi i wadze poruszanych problemów, których przedstawianie budziło powszechną krytykę i ostry sprzeciw. Kiedy emocje po jej wydaniu już opadły, porównywano ją z „Mistrzem i Małgorzatą” i prozą Isaaka Babla, aż trafiła do encyklopedii literackich. Helena Goscilo w „Dictionary of Russian Women Writers” („Słowniku rosyjskich pisarek”) tak charakteryzuje prozę autorki: „Dina Rubina w swoich powieściach odtwarza świat przesiąknięty ludzką tolerancją, sympatią, okazywaną w obliczu popełniania błędów, odkrywania ludzkich słabości i sytuacji konfliktowych”. Ostatnie powieści Diny Rubinej: „Po słonecznej stronie ulicy” (na jej podstawie kręcony jest właśnie serial) – 2006, „Cyganka” – 2007, „Pismo Leonarda” -2008r., „Boli tylko, kiedy się śmieję”. Nagrody – “Wielka książka” w 2007 roku, „Nagroda Olega Tabakowa” – 2007, Nagroda Ministerstwa Kultury Izraela – 2009 rok.

 Zobacz też:
http://wyborcza.pl/1,75480,6436694,Wszystkich_was__gady__opisze_.html

Trwa 4. MFO

We Wrocławiu od 2 do 12 października trwa IV Międzynarodowy Festiwal Opowiadania.

Pisarze z dziesięciu krajów na autorskich prezentacjach w unikalnym kontekście galerii, kurs creative writing i warsztaty dla tłumaczy, konkursy literackie i plastyczne, dyskusje panelowe, przegląd filmów opartych na opowiadaniach, wystawy tematyczne, koncerty i slamy.

Na festiwalu spotkamy między innymi Andrzeja Stasiuka i Mariusza Szczygła, ale także np. Wojciecha Kuczoka czy Janusza Rudnickiego oraz autorów z Niemiec, Anglii, Irlandii, Portugalii, Bośni, Albanii, Ukrainy, Węgier i Szwecji.

Będziemy mogli kupić książki z najlepszych wydawnictw, a także podyskutować o filmach w formule Książka była lepsza? Odbędzie się również premiera trzystustronicowej antologii Zaraz wracam pokazującej oczami osiemnastu autorów, czym było dla Polaków otwarcie granic.

W tym roku większość wydarzeń festiwalowych odbędzie się we wrocławskim BWA Awangarda, ale także w księgarni Kapitałka, w salach Uniwersytetu Wrocławskiego i w kinie Lalka.

Więcej informacji na www.opowiadanie.com.pl

Program festiwalu

2. 10 (czwartek)

godz. 17.00, kino Lalka, ul. Bolesława Prusa
„Książka była lepsza?”* – cz. 1: POE

3. 10 (piątek)

Godz. 17.00, kino Lalka
„Książka była lepsza?” – cz. 2: DOSTOJEWSKI

6.10 (poniedziałek)

Godz. 17:00: Otwarcie wystawy ilustracji Agnieszki Jarząb i Anny Kaszuby, BWA Awangarda
Godz. 18.00, BWA Awangarda
„Książka była lepsza?” – cz. 3: TOKARCZUK

7.10 (wtorek)

Godz. 18.00, BWA Awangarda
„Książka była lepsza?” – cz. 4: HIMILSBACH

8.10 (środa)

Godz. 9.00 – warsztaty creative writing
Godz. 18.00, BWA Awangarda
„Książka była lepsza?” – cz. 5: SCHULZ

9.10 (czwartek)

Godz. 9.00 -12.30:
Warsztaty creative writing

Godz. 13.00, Sala Wójtowska wrocławskiego Ratusza
Uroczysta inauguracja, ogłoszenie wyników konkursów literackiego i translatorskiego

Godz. 14.30 Przywitanie gości, poczęstunek, BWA Awangarda

Godz. 17.00, Księgarnia Kapitałka
Premiera antologii „Zaraz wracam”
Na spotkaniu obecni będą m.in. redaktorzy antologii, Marta Mizuro i Wojciech Browarny.

Godz. 18-22 BWA Awangarda
Prezentacje 1: Gonçalo Tavares /Portugalia/, Kerstin Hensel /Niemcy/, Darek Foks /Polska/, Anne Sward /Szwecja/, Janusz Rudnicki /Polska/

Każdy z autorów przedstawi swoje opowiadanie. Czytaniu towarzyszyć będą prezentacje multimedialne i tłumaczenia.

Od godz. 22.00
Klub festiwalowy

10.10 (piątek)

Godz. 9.00-14.00:
Warsztaty creative writing, warsztaty dla tłumaczy, spotkania ze studentami na Uniwersytecie Wrocławskim (Muharem Bazdulj, Ołeksandr Irwaneć).

Godz. 15.00
Spotkania autorskie w księgarni Kapitałka

Godz. 17.00 BWA Awangarda
Debata: Lubonja – Stasiuk, prowadzi Stanisław Bereś

Godz. 18.00 BWA Awangarda
Prezentacje 2: Muharem Bazdulj (Bośnia), Gyorgy Dragoman (Węgry), Joanna Pawluśkiewicz (Polska), Fatos Lubonja (Albania), Andrzej Stasiuk (Polska)

Od godz. 22.00
Klub Festiwalowy

11.10 (sobota)

Godz. 9.00-14.00:
Warsztaty creative writing, warsztaty dla tłumaczy, spotkania ze studentami na Uniwersytecie Wrocławskim.

Godz. 15.00
Spotkania autorskie w księgarni Kapitałka

Godz. 18.00 BWA Awangarda
Prezentacje 3: Adam Wiedemann (Polska), Billy Roche (Irlandia), James Hopkin (Wielka Brytania), Mariusz Szczygieł (Polska), Ołeksandr Irwaneć (Ukraina) Wojciech Kuczok (Polska)

Od godz. 22.00
Klub Festiwalowy

12.10 (niedziela)

Godz. 12.00-15.00 BWA Awangarda
Drugi Dzień Dziecka z udziałem Anny Kaszuby-Dębskiej, Agnieszki Wolny-Hamkało, Łukasza Dębskiego, Janusza L. Wiśniewskiego, Mariusza Urbanka i Tomasza Brody.

Listopadowy Dzień Dziecka to spotkanie dzieci z autorami i ilustratorami opowiadań. W jednej sali odbywać się będzie czytanie opowiadań przez ich autor ów, w drugiej: zajęcia interaktywne, podczas których mali uczestnicy MFO będą mieli okazję rysować i malować.

* Książka była lepsza?
Przegląd filmowych adaptacji opowiadań połączony z lekturą oryginału i dyskusją.

2 października, godz. 17.00 Kino LALKA

Edgar Allan Poe: Upadek domu Usherów

1. Upadek domu Usherów (La chute de la maison Usher), reż. Jean Epstein, 63 min, Francja, 1928

„Upadek domu Usherów” jest poetyckim filmem grozy, najznakomitszym osiągnięciem tego gatunku w historii kina. Opowiada o Allanie, gościu rodziny Usherów i znajomym pana domu, sir Rodericku, który mieszka wraz z chorą żona i doktorem w starym rodowym zamczysku. Allan zaczyna malować portret Madeleine. W miarę jak jego dzieło „ożywa”, młoda kobieta z wolna traci siły i wydaje się gasnąć….Mistrzowskie wykorzystanie środków naturalnych wzbogacanych zabiegami technicznymi (zdjęcia zwolnione, nakładane i trickowe) sprawia, że film nabiera niepowtarzalnego, szlachetnego charakteru ekranowego poematu. Epstein podsumowuje tutaj własne poszukiwania w dziedzinie środków wyrazu awangardowego impresjonizmu, tworząc ten wyjątkowy film – sen, którego historycy kina sytuowali w okolicy surrealizmu. „Gdyby zamiast imitować procedery literackie, film zechciał rozwinąć i wykorzystać swoje powiązanie ze snem i marzeniem sennym, mogłoby stworzyć system ekspresji o niesłychanej subtelności, o ogromnej sile i niezwykłej oryginalności.” (Jean Epstein).

reżyseria: Jean Epstein
scenariusz: Jean Epstein, Luis Buñuel (na podstawie opowiadania Edgara Allana Poe)
obsada: Jean Debucourt, Marguerite Gance, Charles Lamy, Fournez-Goffard
zdjęcia: Georges Lucas, Jean Lucas
produkcja: Jean Epstein

2. „Upadek domu Usherów” (Zánik domu Usherů), reż. Jan Švankmajer, 15 min, Czechosłowacja, 1981

Adaptacja opowiadania Edgara Allan Poe pod tym samym tytułem zrealizowana przez Jana Švankmajera, jednego z najbardziej uznanych twórców animacji (nazywanego często „alchemikiem surrealizmu”), do inspiracji którym w swej twórczości chętnie przyznają się tacy artyści jak Tim Burton, Terry Gilliam czy bracia Quay. Švankmajer opowiada mrożącą krew w żyłach historię autorstwa Poe’a wyłącznie przy użyciu animowanych poklatkowo przedmiotów i powierzchni (w tym przede wszystkim gliny, ziemi i drewna), wykorzystując przy tym niezwykle nowatorskie środki wyrazu oraz eksperymenty dotykowe, które pozwalają mu stworzyć niezwykle sugestywną, poetycką i surrealistyczną atmosferę filmu.

reżyseria: Jan Švankmajer
scenariusz: Jan Švankmajer (na podstawie opowiadania Edgara Allana Poe)
obsada: Petr Čepek (narrator)
zdjęcia: Jan Švankmajer
muzyka: Jan Klusák
produkcja: Krátký Film Praha, Jiri Trnka Studio.

3 października, godz. 17.00 Kino LALKA
Fiodor Dostojewski: Łagodna

1. „Łagodna”, reż. Piotr Dumała, 12 min, Polska, 1985

„Łagodna” jest filmową interpretacją noweli Fiodora Dostojewskiego pod tym samym tytułem zrealizowaną w unikatowej malarskiej technice animacji na płytach gipsowych. „Nie jest łatwo wymyślić nową technikę w dziedzinie filmu animowanego.(…) Piotr Dumała należy do tych nielicznych twórców
współczesnych, którym udało się dodać coś nowego do długiej listy technik: animację na płytach gipsowych właśnie. Malując i przemalowując, drapiąc i ścierając ten sam obraz, artysta uzyskuje piękne, miękkie przejścia między sekwencjami i zaskakująco bogatą fakturę, przywodzącą na myśl malarskie płótno(…). Dumała w swym filmie odtwarza psychologiczny horror relacji w związku dwojga niedobranych ludzi, pożeranych przez przeciwstawne uczucia nienawiści i miłości. Z dusz bohaterów wydobywa na światło dzienne wielkie pająki i zmory, nie czyniąc przy tym z opowiadania Dostojewskiego bajeczki w stylu Spielberga. „Łagodną” wypełnia magia ruchomych, płynnie przeobrażających się na oczach widza obrazów.” (Marcin Giżycki)

reżyseria, scenariusz (na motywach opowiadania Fiodora Dostojewskiego),
projekt plastyczny,
animacja: Piotr Dumała
zdjęcia: Barbara Stankiewicz
muzyka: Zygmunt Konieczny
produkcja: Studio Miniatur Filmowych Warszawa

2. „Łagodna” (Une femme douce), reż. Robert Bresson, 88 min, Francja, 1969

W swym nagrodzonym Srebrną Muszlą na MFF w San Sebastian w 1969 roku filmie Bresson przeniósł akcję opowiadania Dostojewskiego z XIX-wiecznego Petersburga do Paryża lat 60. Dochował przy tym wierności głównym motywom pierwowzoru, a przede wszystkim zachował jego pełen mroku i smutku nastrój oraz rys psychologiczny postaci. Młoda kobieta popełnia samobójstwo bez słowa wyjaśnienia, wstrząśnięty mąż odtwarza przebieg ich małżeństwa, próbując dociec motywów desperackiego kroku. Ale na końcu filmu nie jest ani odrobinę mądrzejszy niż na początku; kochał ją za słabo czy za mocno? Dawał za dużo pieniędzy czy za mało? Traktował jako godną siebie, uważał za luksus, czuł, że nie dorasta do jego towarzyskich standardów? Film mnoży pytania, odpowiedzi nie ułatwia, jest czystym studium rozpaczy; niewiele powstało równie przejmujących świadectw duchowej rozterki wahającej się między oskarżeniem a spowiedzią.

reżyseria: Robert Bresson
scenariusz: Robert Bresson (na motywach opowiadania Fiodora Dostojewskiego)
obsada: Dominique Sanda, Gilles Sandier, Claude Ollier, Guy Frangin, Jane
Lobre,
zdjęcia: Ghislain Cloquet
muzyka: Jean Wiener, Henry Purcell
produkcja: Mag Bodard, Marianne Productions

06 października (poniedziałek) godz. 18.00/ BWA Awangarda

Olga Tokarczuk: Arianda na Naksos

„Aria Diva” – reż. Agnieszka Smoczyńska, 30 min., Polska, 2007

„Aria Diva”, film zrealizowany w ramach projektu „30 minut”, to fabularny debiut Agnieszki Smoczyńskiej. Opowiada on o zaskakującej relacji rodzącej się między dwiema dorosłymi kobietami. Basia (Gabriela Muskała) wygląda na kobietę szczęśliwą i spełnioną. Ma kochającego męża, udane dzieci, realizuje się prowadząc dom. Jej życia odmienia się jednak całkowicie gdy do mieszkania piętro wyżej wprowadza się nowa sąsiadka – operowa diva (Katarzyna Figura).

Poza nagrodą przyznaną filmowi na podczas festiwalu Era Nowe Horyzonty we Wrocławiu Agnieszka Smoczyńska otrzymała za „Arię Divę” także m. in. nagrodę „Ponad Granicami” im. Krzysztofa Kieślowskiego na Nowojorskim Festiwalu Filmów Polskich oraz Srebrnego Lajkonika dla najlepszego filmu fabularnego na Krakowskim Festiwalu Filmowym.

„Aria Diva” jest historią o miłości:

„Basia przez ścianę słyszy jej śpiew. Zaczyna ją podsłuchiwać. Zafascynowana jej głosem, zaczyna ją śledzić. Ich relacja przeradza się we wzajemną, coraz silniejszą fascynację. Niespodziewanie rodzi się miedzy nimi uczucie. Z czasem obie zaczynają sobie zdawać sprawę, że to doświadczenie nietrwałe, ulotne, i może pozostać po nim tęsknota, ale mimo to próbują coraz intensywniej z niego korzystać. W końcu Basia będzie musiała dokonać wyboru pomiędzy miłością do rodziny, a pragnieniem, żeby porzucić w sekundę swoje dotychczasowe życie dla czegoś piękniejszego, bardziej kolorowego i głębszego”. (Agnieszka Smoczyńska)

reżyseria: Agnieszka Smoczyńska
scenariusz: Agnieszka Smoczyńska (wg opowiadania Olgi Tokarczuk)
obsada: Katarzyna Figura, Gabriela Muskała
zdjęcia: Przemysław Kamiński
dźwięk: Tomasz Wieczorek, Henryk Zastróżny
Produkcja: Katarzyna Ślesicka, Mistrzowska Szkoła Reżyserii Filmowej
Andrzeja Wajdy (Warszawa)

7 października (wtorek), godz. 18.00, BWA Awangarda

Jan Himilsbach: Nasza ulica

„Nasza ulica”, reż. Łukasz Palkowski, 38 min., Polska, 2004

Do niewielkiego miasteczka przybywa samotnie dziesięcioletni chłopiec. Ciągnie za sobą swój jedyny dobytek – wielkie metalowe sanki. Pierwsze, co mały przybłęda widzi w nowym miejscu, to bawiące się na śniegu miejscowe dzieci. Chłopiec postanawia odpocząć chwilę po całonocnej podróży. Siada na sankach i wygrzewa twarz na słońcu. Zasypia. Sielankowa atmosfera pryska wraz ze zmarzniętą bryłą śniegu rozbijającą się z impetem na twarzyśpiącego dziecka.
„Nasza ulica” to osadzona w realiach II wojny światowej tragiczna historia samotnego dziecka wydanego na pastwę agresji i niechęci małomiasteczkowej społeczności. Miasteczko i jego dorosłych mieszkańców obserwujemy z perspektywy dzieci, które są lustrem panujących nastrojów. Przypominają drapieżniki, jakich coraz więcej również na współczesnych podwórkach.

Film zdobył I nagrodę w kategorii: krótkometrażowy film fabularny na Warszawskim Festiwalu Filmów O Tematyce Żydowskiej. Jego reżyser, Łukasz Palkowski, jest autorem jednego z najważniejszych wydarzeń filmowych 2007 roku – nagrodzonego na Festiwalu Filmowym w Gdyni i wyróżnionego „Paszportem Polityki” filmu pt. „Rezerwat”.

reżyseria i scenariusz (wg opowiadania Jana Himilsbacha): Łukasz Palkowski
obsada: Daniel Rawicz, Anna Dymna, Sebastian Bereza, Grzegorz Olszewski,
Ewa Szykulska
zdjęcia: Paweł Sobczyk
dźwięk: Konstanty Kulik, Tomasz Kozik
produkcja: Kama Janczyk, Bumerang Production

8 października /środa/ godz. 18.00, BWA Awangarda

Bruno Schulz: Ulica krokodyli

„Ulica krokodyli” (Street of Crocodiles”) reż. Stephen i Timothy Quay, 20 min., Wlk. Brytania, 1986

Najbardziej znane dzieło braci Quay, będące adaptacją opowiadania Brunona Schulza ze zbioru „Sklepy cynamonowe”, jest też najbardziej reprezentatywne dla stylu braci, których czesto stawia ich obok takich eksperymentatorów jak Peter Greenaway, Jan Śvankmajer lub David Lynch. Terry Gilliam uznał „Ulicę krokodyli”, nominowaną w 1986 roku do Złotej Palmy w Cannes, za jedną z 10 najlepszych animacji wszech czasów.

“W opuszczonym, prowincjonalnym muzeum wystawiony jest stary Kinetoskop wraz z precyzyjną mapą określającą położenie ulicy Krokodyli. Jak jakiś pseudo-anatomiczny eksponat przechowywane w jego drewnianym przełyku są wewnętrzne konfiguracje i mechanizmy ulicy Krokodyli. Anonimowy dar ludzkich plwocin kustosza ożywia schulzowski teatr, wprowadzając go w nieustający ruch. Mit śledzi ulice tej pasożytniczej dzielnicy, gdzie mitologizowanie codzienności jest zarejestrowane przez zwykłego intruza, który wciska się tam w jedyną noc Wielkiego Sezonu. Cel jest nieosiągalny.
Daremne poszukiwania kończą się w najbardziej odległych pokojach, na tyłach nieco podejrzanego zakładu krawieckiego.” –Bracia Quay.

Reżyseria, scenariusz (wg opowiadania B. Schulza), montaż i scenografia:
Stephen i Timothy Quay
Obsada: Feliks Stawinski
Zdjęcia: Jonathan Collinson
Muzyka: Lech Jankowski
Produkcja: Keith Griffiths, Atelier Koninck

Informacje szczegółowe

IV Międzynarodowy Festiwal Opowiadania w poszerzonej formule stawia sobie za cel popularyzację idei komunikacji poprzez opowiadanie, propagowanie aktywnego uczestnictwa w kulturze słowa, wymianę doświadczeń twórców polskich i zagranicznych, dotarcie „z książką” do jak największego grona odbiorców. Cele te organizatorzy chcą osiągnąć dzięki zróżnicowaniu imprez cząstkowych, wzbogaceniu programu o dodatkowe elementy atrakcyjne dla szerszej publiczności i wielokanałową kampanię reklamową.

Dyrektorem Programowym festiwalu od dwóch lat jest Marcin Hamkało, koordynatorem organizacyjnym CK Zamek – Dobromiła Jankowska.

W roku 2008 w ramach IV Festiwalu Opowiadania odbyły się już w dniach 31 marca – 4 kwietnia warsztaty kreatywnego pisania (creative writing), prowadzone przez Olgę Tokarczuk i Nataszę Goerke. Zajęcia były bezpłatne, nabór ogłoszono 1 marca i po zaledwie dwóch tygodniach otrzymaliśmy około 150 zgłoszeń. Dyrektor Programowy, Koordynator Festiwalu oraz prowadzące wybrali 16 najlepszych tekstów, których autorzy zostali zaproszeni do uczestnictwa w zajęciach. Były to osoby w różnym wieku (od 18 do 50 lat), z różnych miast Polski (Warszawa, Łódź, Kraków, Poznań, Wrocław), które w większości do tej pory nie opublikowały jeszcze swoich tekstów w formie książkowej.

Od 1 czerwca 2008 otwarty zostanie nabór na drugą edycję warsztatów creative writing, które odbędą się w październiku. Zasady naboru nie zmienią się (jedna osoba przysyła tekst o objętości do 10 stron maszynopisu, organizatorzy wraz z prowadzącymi wybiorą najlepszą szesnastkę), najlepsi autorzy z obu edycji zostaną zaproszeni jako goście na finał festiwalu, który odbędzie się w dniach 2-12 października.

Na przełomie maja i czerwca 2008 organizatorzy festiwalu uruchomili vortal opowiadanie.org, przedsięwzięcie o charakterze edukacyjnym i artystycznym. Serwis „opowiadanie.org” będzie aspirował do roli centralnego polskiego vortalu twórczości opowiadaniowej o charakterze informacyjno-warsztatowo-społecznościowym. Zarówno uznani pisarze, jak i młodzi adepci sztuki pióra będą na nim publikować i dyskutować swoje nowe utwory, młodzi krytycy literaccy uzyskają trybunę dla swojej bieżącej pracy recenzenckiej, a eseiści szansę na szybką publikację bardziej kompleksowych opracowań. Całość uzupełnią treści informujące o polskich i międzynarodowych wydarzeniach nurtu short story. Głównym celem serwisu będzie budowanie wokół festiwalu trwałej i ugruntowanej społeczności.

1 czerwca 2008 rozpoczął się konkurs translatorski, który w ubiegłych latach cieszył się ogromną popularnością wśród studentów wrocławskich uczelni (teksty konkursowe – opowiadania autorów-gości Festiwalu, nagrody finansowe i książkowe) i stał się integralną częścią festiwalu. Chętni, którzy nadeślą zgłoszenia do konkursu, będą mieli pierwszeństwo w zapisach na warsztaty translatorskie, prowadzone przez wybitnych specjalistów w tej dziedzinie w trakcie finału festiwalu (liczebność grup – około 10 osób, miejsce – Katedra Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej).

Finał IV Międzynarodowego Festiwalu Opowiadania odbędzie się w dniach 4-12 października 2008. W tym roku BWA jest partnerem CK Zamek przy organizacji festiwalu i w siedzibie Biura odbywać się będą najważniejsze imprezy finału. Już od 29 września (przez dwa tygodnie) na wrocławskim Rynku stanie prezentacja dostępna dla szerokiej publiczności – 24 plansze reklamujące poszczególne imprezy festiwalu, pokazujące autorów-gości oraz zachęcające do uczestnictwa.

Otwarcie imprezy nastąpi 9 października w Sali Wójtowskiej wrocławskiego Ratusza. Gościć na nim będą przedstawiciele władz miejskich Wrocławia, goście festiwalu, laureaci konkursów translatorskiego i literackiego; spotkanie będzie także otwarte dla publiczności z zewnątrz.

Jedną z części finałowych prezentacji będzie cykl pokazów filmowych pod tytułem Książka była lepsza? – projekcje filmów fabularnych – ekranizacji opowiadań twórców polskich i zagranicznych. Spotkania z publicznością w specjalnie zaaranżowanej przestrzeni będą polegały na następujących po sobie: lekturze opowiadania – projekcji jego ekranizacji – dyskusji z udziałem zaproszonych gości. Celem tych wydarzeń jest pokazanie potencjału twórczości opowiadaniowej, ale także rozbudzenie refleksji o relacjach we współczesnej kulturze pomiędzy językiem obrazu a literaturą.
Najważniejszym elementem festiwalu mają być oczywiście spotkania z pisarzami, którzy będą czytać swoje teksty w językach oryginalnych (w przypadku autorów zagranicznych przekład polski będzie wyświetlany na ekranie) i uczestniczyć w dyskusjach o literaturze.

Zaproszenie do wzięcia udziału w festiwalu przyjęli:

Gonçalo M. Tavares /Portugalia/ urodził się w 1970 roku, a zadebiutował w 2001 „Livro da Dança” („Księgą tańca”, wyd. Assírio e Alvim). Jeszcze w roku 2000 otrzymał stypendium dla młodych poetów przyznawane przez Instituto Português do Livro e das Bibliotecas, jednostkę portugalskiego Ministerstwa Kultury. „Investigações Novalis” Tavaresa zostały nagrodzone nagrodą za odkrycie roku przyznawaną przez Stowarzyszenie Pisarzy Portugalskich, a „O Senhor Valéry” otrzymał nagrodę Branquinho da Fonseca fundacji Calouste Gulbenkian i czasopisma „Expresso”. Tavares opublikował również „O Homem Ou é Tonto ou é Mulher” i „A Colher de Samuel Beckett e Outros Textos”, zaadaptowane na scenę i wystawiane w teatrach lizbońskich. Poezje autora i jego opowiadania ukazały się w 18 krajach, między innymi w antologiach holenderskich, belgijskich, włoskich i amerykańskich. „O Senhor Valéry” przełożono na francuski ze wstępem Jacquesa Roubauda i opublikowano jednocześnie w Szwajcarii, Francji, Belgii i Kanadzie. W 2005 roku Gonçalo Tavares otrzymał nagrodę Saramago dla twórców przed 35 rokiem życia za powieść „Jerozolima”. Inne powieści autora to „A máquina de Joseph Walser” i „Um homem: Klaus Klump”. „Jerozolima” została niedawno wybrana do europejskiej edycji listy „1001 książek, które trzeba przeczytać przed śmiercią” – chronologicznego spisu tytułów najważniejszych powieści wszech czasów. W Polsce ukazali się w 2007 roku „Panowie z dzielnicy” (Świat Książki) – zbiór literackich miniaturek autorstwa Gonçalo M. Tavaresa. W tym samym roku pisarz otrzymał bardzo prestiżową nagrodę Portugal Telecom, odpowiednik polskiej nagrody Nike.

Muharem Bazdulj /Bośnia/ urodził się w 1977 r. w Travniku (Bośnia i Hercegowina) i tam mieszka. Pisarz, eseista. Opublikował trzy zbiory opowiadań: One Like a Song (1999), Druga knjiga (Another Book, 2000), za którą otrzymał Nagrodę Soros Foundation-Open Society of Bośnia and Herzegovina i Travničko trojstvo (The Travnik Trinity, 2002) oraz powieść The Concert (Koncert, 2003). Od 1996 roku pisze dla sarajewskiego tygodnika “Dani”, i innych czasopism byłej Jugosławii, m.in. “Feral Tribune” (Split), “Reporter” (Belgrad-Banja Luka), “Zarez” (Zagrzeb), “Vreme” (Belgrad), a także “World Press Review (Nowy Jork).

György Dragomán /Węgry/ urodził się w 1973 roku w rumuńskim Tirgu Mureş, jest powieściopisarzem, tłumaczem i autorem opowiadań. W 1988 przeniósł się wraz z rodziną na Węgry. Przekłada na język węgierski takich autorów jak Samuel Beckett, James Joyce, Ian McEwan, Irvine Welsh i Mikckey Donnelly. Debiutował powieścią „A pusztítás könyve” („Księga zniszczenia”, 2002), za którą otrzymał nagrodę im. Sándora Bródyego. Druga książka, „Biały król” („A fehér király”, 2005), była lub będzie wkrótce wydana w 23 krajach, a przyniosła mu nagrodę im. Tibora Déryego i nagrodę im. Sándora Máraiego. Jej pierwszy rozdział opublikowano w 2006 roku w prestiżowym Paris Review. Dragomán ma również w dorobku nowele, bajki i sztukę teatralną „Nihil” (2003).W 2007 został laureatem nagrody im. Attili Józsefa.

Billy Roche /Irlandia/ urodził się w irlandzkim Wexford w 1949 roku. Przez wiele lat był solistą w założonym przez siebie zespole The Roach Band. W świecie anglojęzycznym jest znany przede wszystkim jako dramaturg, ale opublikował także powieść „Tumbling Down” (1984) i zbiór opowiadań „Tales from Rainwater Pond” (2006). Najbardziej znane i wystawiane po wielokroć sztuki Roche’a to “The Wexford Trilogy” (2000): A Handful of Stars (1988); Poor Beast in the Rain (1989); i Belfry (1991), a także “Amphibians” (1992); “The Cavalcaders”; “Trojan Eddie” (1997, sfilmowany); “Haberdashery” (1998); i “On Such As We” (2001, wyd. książkowe, 2002). Billy Roche niedawno został członkiem Aosdána – stowarzyszenia najwybitniejszych artystów irlandzkich.

Fatos Lubonja /Albania/ (ur. 1951 r. w Tiranie), albański pisarz, dziennikarz, wydawca, działacz praw człowieka. Syn Liri i Todiego Lubonji, który w początkach lat siedemdziesiątych XX w. kierował albańskim radiem i telewizją. W 1973 r. ukończył studia fizyczne na Uniwersytecie w Tiranie. W następnym roku stanął przed sądem oskarżony o uprawianie propagandy kontrrewolucyjnej. Dowodem w sprawie był jego prywatny dziennik, znaleziony w czasie rewizji. Skazany na 17 lat więzienia. Wyszedł na wolność dopiero w 1991 r. W latach 90. XX w. działacz Forum Praw Człowieka, wydawca czasopisma Perpjekja (Wysiłek). Sławę międzynarodową zyskał jako autor tekstów, sytuujących się na pograniczu antropologii i filozofii polityki, analizujących współczesną tożsamość Albańczyków i przemiany świadomości, specyficzne dla okresu transformacji. Osobne miejsce w jego twórczości zajmują wspomnienia więzienne, w których autor z niezwykłą przenikliwością analizuje postawy ludzi zamkniętych w obozie pracy. W 2002 r. uzyskał Nagrodę Moravii, rok później Nagrodę Herdera. Występując przeciwko poparciu udzielanemu przez Albanię dla wojny w Iraku stracił stałą rubrykę w Shekulli – jednym z najbardziej poczytnych pism w Albanii. Zbiór tekstów Lubonji ukazał się w formie książki Albania: wolność zagrożona, wydanej przez Pogranicze w 2005 r. Uczestniczył w dwóch projektach, realizowanych przez Wydawnictwo Czarne: Nostalgia – o tęsknocie za komunizmem i Znikająca Europa. W Polsce publikował eseje m.in. w „Gazecie Wyborczej”, „Krasnogrudzie”.

James Hopkin /Wielka Brytania/ jest mówiącym w wielu językach (także po polsku) pisarzem i dziennikarzem angielskim, mieszkańcem kilku europejskich miast – w tym Krakowa, gdzie napisał swą debiutancką powieść “Winter Under Water” (Znak, 2008). W kręgu jego zainteresowań znajdują się polscy pisarze zarówno starszego (Różewicz, Szymborska), jak i młodego (Masłowska, Goerke) pokolenia. Od dłuższego czasu przybliża on swym brytyjskim czytelnikom postaci naszych twórców – na łamach angielskiej prasy ukazały się jego materiały poświęcone między innymi Wisławie Szymborskiej, Andrzejowi Stasiukowi i Tadeuszowi Różewiczowi. W najbliższym czasie w “The Independent” ukaże się jego recenzja powieści Marka Krajewskiego “Śmierć w Breslau”. W marcu Hopkin opublikował w „The Guardian” zestawienie 10 najlepszych polskich książek, które rekomenduje Brytyjczykom.

Anne Swärd /Szwecja/
Urodziła się w 1969 roku na południu Szwecji. Już jako dziecko interesowała się rozmaitymi formami sztuki, na przykład muzyką, sztukami wizualnymi i literaturą. Po skończeniu osiemnastu lat przeprowadziła się do Sztokholmu, gdzie przez chwilę studiowała antropologię, a potem przeniosłam się do sztokholmskiej Akademii Sztuk Pięknych. Jednak przez cały ten czas nie przestawała pisać, bo zorientowała się, iż sztuki wizualne (malarstwo i fotografia) nie wystarczą, by wyrazić pomysły, które przychodziły jej do głowy. Skoncentrowała się na ukończeniu swojej pierwszej powieści – Polarsommar (Lato polarne, Wyd. Czarne, 2007). To historia rodzinna osadzona na szwedzkim wybrzeżu, podobnym do tego, na którym mieszka obecnie (w małej nadmorskiej wiosce na najbardziej wysuniętym na południe skrawku Szwecji). Powieść wyszła w 2003 roku, została dobrze przyjęta i nominowana do nagrody August-Prize (szwedzki odpowiednik polskiej Nagrody Nike), co otworzyło przed Sward wiele drzwi. Druga powieść, Quicksand, opublikowana w 2006 roku, dzieje się w niedalekiej przyszłości. Mimo że jest to książka różna od Lata polarnego, to we wszystkich powieściach autorki można znaleźć pewne podobieństwa: skupia się w nich zawsze na relacjach międzyludzkich i moralnych dylematach. Oprócz pisania w ciągu ostatnich lat wiele czasu spędziła w podróży, co znajduje odzwierciedlenie w jej kolejnej powieści.

Kerstin Hensel /Niemcy/
urodziła się w Karl-Marx-Stadt (dziś ponownie: Chemnitz) w 1961 roku. Po ukończeniu tamtejszej medycznej wyższej szkoły zawodowej, pracowała przez trzy lata jako pielęgniarka chirurgiczna. Później studiowała w Instytucie Literackim w Lipsku, a następnie odbyła dwuletnią aspiranturę w teatrze w Lipsku (Leipziger Theater).

Od 1987 roku Kerstin Hensel prowadzi zajęcia z języka wiersza niemieckiego i historii wersyfikacji niemieckiej w berlińskiej Wyższej Szkole Teatralnej im. Ernsta Buscha, gdzie od 2001 roku jest profesorem. Wykładała również w Wyższej Szkole Filmowej w Poczdamie w latach 1995-1998, a także w Instytucie Literackim w Lipsku (profesura w latach 2000-2001).

Jako pisarka debiutowała w 1987 roku. Opublikowała liczne tomiki wierszy (m.in. Angestaut 1993, Freistoß 1995, Totentänze 1998, Bahnhof verstehen 2001), zbiory opowiadań (m.in. Stinopel 1987, Hallimasch 1989, Im Schlauch 1993, Neunerlei 1997) i powieści (Tanz am Kanal 1994, Gipshut 1999, Im Spinnhaus 2003, Falscher Hase 2005, Lärchenau 2008). Pisze też scenariusze filmowe, libretta, słuchowiska radiowe i sztuki teatralne, a także reżyseruje w teatrze. Była stypendystką i laureatką wielu prestiżowych nagród (m.in. Anne-Seghers-Preis 1987, Leonce-und-Lena-Preis 1991); ostatnio otrzymała Nagrodę Literacką Niemieckich i Austriackich Związków Twórczych im. Idy Dehmel (Ida-Dehmel-Lieraturpreis GEDOK). Mieszka w Berlinie.

Polscy autorzy, którzy potwierdzili swój udział w tegorocznym festiwalu, są z natury rzeczy polskiemu czytelnikowi znani lepiej: w głównym nurcie prezentacji wezmą w tym roku udział między innymi Andrzej Stasiuk, Janusz Rudnicki, Adam Wiedemann, Mariusz Szczygieł, Joanna Pawluśkiewicz, Wojciech Kuczok i Darek Foks.

W ostatnim dniu, 12 października (niedziela) odbędzie się Drugi Dzień Dziecka – impreza dla najmłodszych czytelników, w trakcie której autorzy literatury dziecięcej czytać będą swoje bajki, a plastycy i animatorzy kultury prowadzić specjalne projekty edukacyjne, łączące zabawę z nauką. W zeszłym roku ta część festiwalu odniosła duży sukces. W tym roku podczas opowiadaniowego Dnia Dziecka wystąpią: Anna Kaszuba, Tomasz Broda, Janusz L. Wiśniewski, Łukasz Dębski i Mariusz Urbanek. Poprowadzi Agnieszka Wolny-Hamkało.

Po festiwalu, podobnie jak w roku ubiegłym, zostanie opracowana płyta DVD z materiałem fotograficznym, filmowym i literackim, podsumowująca cały rok pracy i wszystkie imprezy cząstkowe.
Przewidywana liczba uczestników: 8 pisarzy z zagranicy; 8 pisarzy z Polski; 6 moderatorów warsztatów i dyskusji, 3-5 aktorów, 3 performerów. W trakcie finału festiwalu odbędzie się ok. 40 godzin spotkań i spektakli. Liczymy na co najmniej 1500-osobową publiczność. Wszystkie wydarzenia festiwalu mają charakter bezpłatny.

Niewątpliwym wydarzeniem festiwalu będzie także pierwsze zwarte wydawnictwo ukazujące się pod jego szyldem: ponad trzystustronicowa antologia pt. „Zaraz wracam” pokaże szerokie spektrum egzystencjalnej sytuacji polskiego emigranta/podróżnika po bezprecedensowym otwarciu granic, jakie dokonało się w ciągu ostatnich dwóch dekad. Książkę opracowali Marta Mizuro, Wojciech Browarny i Marcin Hamkało, a jako autorzy tekstów występują w niej m.in. Izabela Filipiak, Natasza Goerke, Paweł Huelle, Jerzy Pilch, Janusz Rudnicki, Andrzej Stasiuk, Mariusz Szczygieł, Olga Tokarczuk i Michał Witkowski.

Fatos Lubonja przyjedzie do Wrocławia

Fatos Lubonja (ur. 1951 r. w Tiranie), albański pisarz, dziennikarz, wydawca, działacz praw człowieka. Syn Liri i Todiego Lubonji, który w początkach lat siedemdziesiątych XX w. kierował albańskim radiem i telewizją. W 1973 r. ukończył studia fizyczne na Uniwersytecie w Tiranie. W następnym roku stanął przed sądem oskarżony o uprawianie propagandy kontrrewolucyjnej. Dowodem w sprawie był jego prywatny dziennik, znaleziony w czasie rewizji. Skazany na 17 lat więzienia. Pierwszą część kary odbywał w więzieniu w Tiranie, w kolejnych latach przebywał w obozach pracy: w Spaçu, Ballsh, Qafë Bar, ponownie w Spaçu, Burrel i na koniec w obozie Kosovë e Madhe.

Wyszedł na wolność dopiero w 1991 r. W latach 90. XX w. działacz Forum Praw Człowieka, wydawca czasopisma Perpjekja (Wysiłek). Sławę międzynarodową zyskał jako autor tekstów, sytuujących się na pograniczu antropologii i filozofii polityki, analizujących współczesną tożsamość Albańczyków i przemiany świadomości, specyficzne dla okresu transformacji. Osobne miejsce w jego twórczości zajmują wspomnienia więzienne, w których autor z niezwykłą przenikliwością analizuje postawy ludzi zamkniętych w obozie pracy. W 2002 r. uzyskał Nagrodę Moravii, rok później Nagrodę Herdera. Występując przeciwko poparciu udzielanemu przez Albanię dla wojny w Iraku stracił stałą rubrykę w Shekulli – jednym z najbardziej poczytnych pism w Albanii. W jednym z artykułów polemicznych Lubonja zarzucił właścicielowi pisma – Koço Kokedhimie stosowanie cenzury i powiązania z rządzącą w Albanii ekipą. W 2003 r. stanął przed sądem, oskarżony o oszczerstwo przez K. Kokedhimę, ale został oczyszczony z zarzutów.

Teksty Fatosa Lubonji stały się dostępne także dla polskiego czytelnika dzięki tłumaczeniom Doroty Horodyskiej. Zbiór tekstów ukazał się także w formie książki Albania: wolność zagrożona, wydanej przez Pogranicze w 2005 r., z przedmową Konstantego Geberta. W latach 2002-2006 r. Lubonja trzykrotnie odwiedził Polskę. Uczestniczył w dwóch projektach, realizowanych przez Wydawnictwo Czarne: Nostalgia – o tęsknocie za komunizmem i Znikająca Europa. W Polsce publikował eseje m.in. w „Gazecie Wyborczej”, „Krasnogrudzie”.