TRANSGRESJE

Transgresje: międzynarodowa wymiana narracji

AUTORZY / AUTHORS

INSTYTUCJE / PARTICIPANTS

PARTNERZY / PARTNERS

Jednym z najbardziej efektownych pomysłów na funkcjonowanie artysty w społeczeństwie jest obsadzenie go w roli TEGO, KTÓRY ZA NAS PRZEKRACZA GRANICE, weryfikatora mitów, testera ostatnich tabu, odkrywcy nowych perspektyw, destruktora przyzwyczajeń i pogromcy lęków. Pozbawiony ograniczeń konwencji, wolny od potrzeby spełniania oczekiwań tłumu, za nic mający kulturowe dziedzictwo i wymogi etyki – artysta pozwala społeczeństwu zajrzeć pod podszewkę zbiorowej świadomości, zerknąć w przepaść indywidualnych dramatów, żeby sprawdzić, czy nasze reguły nadal są naszymi regułami, czy nasz porządek jest jeszcze ciągle tym porządkiem, za którym tęsknimy, czy nasze kluczowe wartości cokolwiek są jeszcze warte. Rozpacz, chaos, zepsucie moralne, szaleństwo, eksperymenty na ciele i psychice to rejony, w które wysyłamy artystę – idź, opowiesz, jak tam było.
W dzisiejszej Europie, w tym nieprawdopodobnym tyglu rasowym, narodowościowym i religijnym, pełnym napięć ekonomicznych, międzypokoleniowych i międzypłciowych, gdzie jak ognia unika się drażliwych tematów historycznych, a polityczna poprawność wyznacza nowe trendy milczenia o problemach codzienności, ten staroświecki, wydawałoby się, model artysty transgresyjnego zyskuje nowy wymiar. Napięci pomiędzy efekciarską, doraźną publicystyką, estetyką chwytu skandalizującego a naturalną potrzebą samowiedzy, dystansu czy po prostu zdrowego artystycznego eskapizmu – artyści znaleźli się w bardzo emocjonującym położeniu, które daje im wiele możliwości, ale też niesie mnóstwo zagrożeń.

Aby sprawdzić, jakie są na tym polu możliwości literatury w odmiennych kręgach narodowych i doświadczeniach historycznych, poprosiliśmy pisarzy z Polski, Norwegii, Islandii i Liechtensteinu o wzięcie udziału w małym eksperymencie. Będziemy pisać, tłumaczyć, czytać w tych kilku krajach nowo napisane opowieści, dyskutować o nich na festiwalach literackich w każdym z krajów, stworzymy antologię europejskiej transgresji AD 2014. Już w kwietniu spotkacie nas w Schaan (6.04.2014), w maju w Lillehammer (21.05.2014), w dniach 1-5.10.2014 na 10. Międzynarodowym Festiwalu Opowiadania we Wrocławiu, a pod koniec października – w Reykjaviku.

W projekcie biorą udział: Towarzystwo Aktywnej Komunikacji (Polska), Literaturhaus Liechtenstein, Norsk Litteraturfestival (Norwegia), Reykjavik UNESCO City of Literature (Islandia).

One of the most attractive ideas for an artist to function within a society is to give him a role of THE ONE CROSSING THE BORDERS ON OUR BEHALF – the verifier of the myth, tester of last taboos, discoverer of new perspectives, destructor of habits and a fearbuster. Without the restrictions of conventions, free from the need to fill the crowd’s expectations, neglecting the cultural heritage and requirements of ethics the artist lets the society to look under the cover of common consciousness, to take a peek into the abyss of individual drama – to check if the rules are still our rules, if the order is still the same order we long for, if our key values are still worth anything. Despair, chaos, moral decadence, madness, experiments on the body and soul – this is where we send the artist, saying: go, you’ll tell us, how it’s been.
In the contemporary Europe, a melting pot of races, nations and religions, full of economical, intergenerational and intersexual struggles, where you avoid some sensitive historical subjects and where political correctness sets new trends of silence about everyday problems – this is where this apparently old-fashioned model of a transgressive artist is given a new dimension. Hanged between the glitzy, makeshift journalistic writing, the aesthetics of scandal and natural need for self-knowledge, distance or simply artistic escapism – there are artists in an exciting position that gives them lots of opportunities at the same time posing a threat.

To check what are the chances of literature in this area – in spite of different national cultures and historical experience – we asked writers from Poland, Norway, Iceland and Liechtenstein to take part in an experiment of some kind. In all these countries we plan to write, translate and read the stories, discuss them during the literary festivals, we will also produce an anthology of contemporary European transgression AD2014.

In April you can meet us in Schaan (6.04.2014), in May – in Lillehammer (21.05), between 1 and 5 October – at the 10th International Short Story Festival in Wroclaw, in the last week of October – in Reykjavik.
Institutions participating in the project: Towarzystwo Aktywnej Komunikacji (Poland), Literaturhaus Liechtenstein, Norsk Litteraturfestival (Norway), Reykjavik UNESCO City of Literature (Iceland).

Projekt realizowany jest w ramach programu “Promowanie różnorodności kulturowej i artystycznej w ramach europejskiego dziedzictwa kulturowego” współfinansowanego ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego 2009-2014 pochodzących z Norwegii, Islandii i Liechtensteinu oraz ze środków krajowych.

Supported by: www.eeagrants.gov.pl

INSTYTUCJE PARTNERSKIE / IN COOPERATION WITH: